Wordt het niet eens tijd voor een referentiearchitectuur voor PO en VO?

Veel overheidsorganisaties zien het belang in van werken onder architectuur om tot een succesvolle inzet van IT te komen. In dat kader zijn de afgelopen jaren diverse referentie-architecturen ontwikkeld.  Het rijk heeft de NORA, gemeentes hebben GEMMA, provincies PETRA en woningcorporaties CORA. Ook in onderwijsland dringt het belang van werken onder architectuur door: zo heeft Sambo een referentiearchitectuur voor het VMBO opgesteld en Surf een referentiearchitectuur voor het Hoger Onderwijs. Maar waarom is er eigenlijk nog geen referentie-architectuur voor VO- en PO-instellingen? Immers, ook in deze organisaties neemt de IT een steeds prominentere plek in. Zouden juist deze instellingen niet gebaat zijn met een goede referentie-architectuur gegeven de beperkte ontwikkelcapaciteit waarover zij zelf beschikken.

 

Over nut …

De voordelen van werken onder architectuur zijn evident. Zonder de pretentie te hebben volledig te zijn, noem ik er hier een paar:

  1. meer grip op IT-ontwikkelingen: op mijn werkkamer hangt een Delftsblauw tegeltje met de tekst “Als je niet weet waar je heen wilt, kom je nooit waar je wilt zijn”. Gegeven de snelheid waarmee ontwikkelingen op het gebied van IT elkaar opvolgen geldt dit zelfverzonnen gezegde meer dan ooit. Als je niet weet waar je heen wilt met je IT-omgeving, kan alles goed zijn of alles fout. Neem bijvoorbeeld de hele ontwikkeling rond cloudcomputing. Businessmanagers zien dit als een mogelijkheid om deeloplossingen voor een deelprobleem te realiseren zonder “zaken te moeten doen” met de IT-afdeling. Je kunt dit als iets positiefs zien omdat de business zelf actief met IT bezig is (in het verleden was dat wel anders). Tegelijkertijd dreigt er een enorme wildgroei met alle beveiligings- en integratievraagstukken van dien. Dit laatste kan worden voorkomen door een aantal richtinggevende architectuurprincipes te formuleren. Daarmee wordt beleid geformuleerd en kun je als organisatie grip houden op de ontwikkelingen
  2. meer efficiency: door bijvoorbeeld een Service Georienteerde Architectuur te hanteren en te hanteren standaarden vast te leggen, wordt overlap in IT-functionaliteiten voorkomen. Hierdoor kan worden bespaard op softwarekosten.
  3. verhoogde interoperabiliteit: door afspraken te maken over te hanteren protocollen kan de geautomatiseerde uitwisseling van informatie tussen organisaties en applicaties worden vereenvoudigd (hetgeen de kans op fouten verminderd en responsetijden kan verkorten). Niet onbelangrijk in een tijd waarin steeds meer wordt samengewerkt met ketenpartners.
  4. verhoogde beschikbaarheid: door goed na te denken over de inrichting van de technische infrastructuur, kan de beschikbaarheid van gegevens en applicaties worden verbeterd. Iets wat steeds belangrijker wordt op het moment dat de inzet van IT toeneemt in het primaire proces. Op het moment dat je als school bijvoorbeeld de CITO-toets elektronisch afneemt, kun je je het niet permiteren dat bijvoorbeeld de internetverbinding onvoldoende capaciteit heeft.
  5. meer gebruiksgemak: door onder architectuur te gaan werken wordt het bijvoorbeeld overbodig om leerlingen, medewerkers en ouders telkens weer dezelfde gegevens te vragen. Deze worden nog maar één keer uitgevraagd en vervolgens meervoudig gebruikt. Daarnaast wordt het mogelijk om leerlingen, medewerkers en ouders gepersonificeerde informatie aan te bieden en hen alle toepassingen waarvoor zij geautoriseerd zijn na één keer inloggen aan te bieden.

… en noodzaak

Op de school van mijn zoontjes is recent Mijnschoolinfo.nl in gebruik genomen. Een toepassing die ertoe moet leiden dat de kinderen geen brieven meer mee naar huis krijgen, maar dat wij een mailtje krijgen dat er nieuwe informatie voor ons klaar staat. Vervolgens kunnen wij inloggen op Mijnschoolinfo.nl. Op zich een goede ontwikkeling, want het scheelt toch een aantal bomen per jaar die niet gekapt hoeven te worden. Maar we hebben om ons account te activeren wel allemaal informatie moeten aanleveren die de school al lang had. Bovendien moeten we als we een bericht van school willen bekijken naar een aparte website met een aparte inlogcode. Als we straks inzicht krijgen in een gedeelte van het leerlingvolgsysteem moeten we weer naar een andere site, want er is geen koppeling. En dan staat er ook nog allerlei informatie op de website van de school zelf.

Hetzelfde zie ik overigens bij mijn dochter, die net op een VO-school begonnen is. Zijn heeft inmiddels drie accounts voor drie verschillende omgevingen waar van alles door school en docenten gepubliceerd wordt. Resultaat is dat zij constant met haar vriendinnen belt en Skyped om kort te sluiten wat het huiswerk ook al weer is. Van mijn collega Marcel begreep ik dat het op de school van zijn dochter geen haar beter gaat.

Dat terwijl de oplossingen beschikbaar zijn. Bijvoorbeeld  in de vorm van portalsoftware. Maar ja, om dat soort toepassingen op adequate wijze in te zetten, moet je als school wel onder architectuur gaan werken. Ik zeg: doen!

Bent u het met mij eens?

Misschien moeten we dan toch met zijn allen eens aan de slag met de ROSA, de referentie-architectuur voor het onderwijs. Weliswaar niet toegespitst op PO en VO, maar door deze te hanteren zijn de situaties zoals ik die hiervoor heb beschreven binnenkort in ieder geval verleden tijd.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *