PvE leermaterialenketen PO en VO dreigt papieren tijger te worden

tijger van papier

Een alternatieve titel had kunnen zijn: PVE leermaterialenketen PO en VO leidt aan identiteitscrisis. Nadat een scherpe en heldere visie was opgesteld met betrekking tot de leermiddelenketen, dreigt het initiatief van PO- en VO-raad om ervoor te zorgen dat scholen in de toekomst over adequate software kunnen beschikken een verkeerde afslag te nemen. Dit gegeven de opbouw van het zogenaamde programma van eisen, dat een nadere uitwerking van de visie geeft. Belangrijkste punten van kritiek:

  • men lijkt niet te durven breken met de bestaande verhoudingen;
  • men probeert te veel zaken te regelen in één document;
  • er is te weinig aandacht voor de hoognodige professionalisering van de IT regie-organisatie binnen de scholen.

Ik zal genoemde punten hierna toelichten.

 

Er wordt te veel uitgegaan van bestaande verhoudingen

In de inleiding van het PVE wordt door de opstellers gesteld dat competitie en transparantie in de markt gewenst zijn. Iets waarvan de noodzaak maar weer eens duidelijk is geworden bij de implementatie van Basispoort: een gezamenlijk initiatief van de uitgeverijen dat aan het begin van het schooljaar tot veel problemen heeft geleid en waarbij scholen volledig afhankelijk bleken van de uitgeverijen (die één front vormden). Het gebrek aan keuzemogelijkheden voor scholen werd pijnlijk duidelijk.

De uitgeverijen vormen op dit moment in feite een machtsblok. Het zou dus goed zijn om de bestaande marktverhoudingen te doorbreken. Echter, als uitgangspunt in het PVE is genomen dat men zeggenschap wil en zaken in overleg met marktpartijen wil regelen. Men laat het initiatief veel te veel bij de aanbiedende partijen liggen. Zo wordt in eis 31.08 bijvoorbeeld gesteld dat marktpartijen de leveringscondities transparanter moeten maken. Dit door (eenzijdig) heldere leveringsvoorwaarden op te stellen dan wel een (tweezijdige) dienstverleningsovereenkomst. In eis 31.13 wordt gesteld dat men in overleg met de marktpartijen wil bepalen op welke termijn het licentiemodel zodanig kan zijn aangepast dat alleen op basis van gebruik wordt betaald.

Op deze manier blijft de regie in feite bij de huidige marktpartijen liggen. Door de eisen op deze manier te formuleren en te streven naar consensus zal het naar mijn mening niet zo zijn dat de concurrentie toeneemt.

 

Men probeert te veel zaken in één document te regelen

Het programma van eisen, zo is terug te lezen in zowel het visiedocument als de inleiding van het PVE, zou door scholen gehanteerd moeten kunnen worden als een soort inkoopvoorwaarden. Als je kijkt naar de onderwerpen die in het PVE behandeld worden, dan komen er echter zowel architectuurprincipes, beleidsregels, inkoopvoorwaarden, functionele eisen met betrekking tot diverse typen toepassingen, beveiligingseisen en eisen met betrekking tot de inrichting van de gebruikersregistratie in voor. Allemaal verschillende items, waarvoor verschillende documenten opgesteld zouden moeten worden. Het zou goed zijn als de PO- en VO-raad scholen ondersteunen middels een referentiearchitectuur, standaard inkoopvoorwaarden en bijvoorbeeld standaard PVE’s voor verschillende typen toepassingen op basis van best practices. Maar stop dat s.v.p. niet allemaal in één document. Je ziet door de bomen het bos niet meer en het is in de praktijk niet te hanteren.

 

Te weinig aandacht voor de inrichting van de IT regie-organisatie binnen de scholen

Waar het in het verleden mis is gegaan, is dat scholen te weinig regie hebben gevoerd en te afhankelijk zijn geweest van de uitgeverijen. Om deze tendens te doorbreken is het cruciaal dat scholen zelf een krachtige regie-organisatie inrichten. Ook wanneer PO- en VO-raad allerlei tooling zoals hiervoor genoemd ontwikkelen en eventueel de vraagkant gaan organiseren middels vraagbundeling. Scholen, respectievelijk schoolbesturen, moeten ook dan bewuste keuzes maken en de ontwikkelde tools kunnen toepassen. A fool with a tool is still a … Nou ja, je begrijpt het wel!

Ik had dan ook verwacht dat in hoofdstuk 6 van het PVE (Eisen aan de instelling) zou worden aangegeven welke taken en rollen in de eigen organisatie minimaal ingevuld moeten zijn om regie op de ICT -ontwikkelingen te kunnen voeren. Hier is echter niets over terug te vinden in het document.

 

Wat te doen?

Ik begrijp dat PO- en VO-raad op dit moment de dialoog met de markt voeren met betrekking tot het PVE. Ik zou ze willen adviseren om:

  • echte keuzes te maken en ervoor te zorgen dat de regie echt aan de vraagkant komt te liggen en niet bij de huidige aanbieders;
  • het PVE op te knippen in meerdere documenten zoals een referentiearchitectuur, standaard inkoopvoorwaarden en eventueel meerdere standaard PVE’s voor verschillende typen toepassingen;
  • scholen handreikingen te doen ten aanzien van de wijze waarop zij een adequate ICT-regie organisatie kunnen inrichten.

Als deze punten niet worden opgepakt is mijn inschatting dat er ondanks alle goede intenties en de bittere noodzaak de komende jaren weinig verandert.

 

2 thoughts on “PvE leermaterialenketen PO en VO dreigt papieren tijger te worden

  1. Angèl Ruyter zegt:

    Beste Bert,
    Zelf heb ik het PVE niet bekeken, en ben blij met je bespreking.
    Je pleit voor een heldere onderverdeling van de verschillende gebieden waarin eisen te formuleren zijn. Terecht, maar dat hoeft niet persé in verschillende documenten. Persoonlijk wil ik een PVE compleet, alle eisen op de te onderscheiden gebieden wil ik daarin terugzien. Maar dan in dat ene document wel heel helder de verschillende gebieden onderscheiden. Je pleidooi voor verschillende documenten zou ook een pleidooi voor verschillende hoofdstukken kunnen zijn.
    Met vriendelijke groet,
    Angèl Ruyter,
    Regiuscollege Schagen

  2. Robert zegt:

    De Best Value methode /prestatie inkoop kan hier een grote meerwaarde leveren: de markt heeft meer expertise dan de opdrachtgever. Maar het vergt wel inzet en expertise van de opdrachtgever om tot selectie van de beste te komen. En juist niet door in detail alles voor te schrijven!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *