In welke IT-vaardigheden van leerkrachten te investeren?

ict vaardige docentenVeel schooldirecties willen in het verlengde van maatschappelijke en technologische ontwikkelingen de inzet van IT in de klas intensiveren. Conform Vier in Balans wordt dan (zeer terecht) ook gekeken naar de vereiste IT-vaardigheden van leerkrachten. Sommigen hoor ik dan nog praten over een digitaal rijbewijs. Of een training Word en Excel. Maar is dat waar je als school(bestuur) je geld aan zou moeten besteden?

 

Uitkomsten onderzoek CBS

Uit recent onderzoek van CBS blijkt dat inmiddels 95% van de Nederlandse huishoudens over een PC, laptop of tablet met internetverbinding beschikt. Als we abstraheren van de eenpersoonshuishoudens (veelal ouderen) ligt dit percentage zelfs op 98-100%. Degenen die internet hebben gebruiken dit vooral om informatie op te zoeken en te e-mailen.

Op grond van voorgaande mogen we er volgens mij van uit gaan dat toch zeker 98% van de leerkrachten thuis over een PC of iets dergelijks beschikt en daarmee actief is op het internet. De leerkracht die geen PC of laptop kan bedienen of niet iets terug kan vinden op het internet is dus een zeldzaamheid. De meeste leerkrachten beschikken daarmee al over een groot aantal van de basisvaardigheden zoals die zijn beschreven in bijvoorbeeld het “Kader voor IT-bekwaamheid van leraren” van Kennisnet.

 

IT in de klas

IT heeft een enorme potentiële waarde voor het onderwijsproces in die zin dat het het gedifferentieerd leren kan bevorderen, de zelfredzaamheid van leerlingen kan verhogen, de communicatie tussen leerlingen en leerkrachten, leerlingen onderling, leerkrachten onderling en leerkrachten en ouders kan bevorderen en kenniscreatie en kennisdeling kan bevorderen. Daarnaast kan de inzet van IT in de klas er voor zorgen dat beter wordt aangesloten op de belevingswereld van kinderen, dat lessen verrijkt kunnen worden door de inzet van multimedia en dat meer op de actualiteit kan worden ingespeeld door te werken met digitale content.

Deze potentiële meerwaarde wordt niet gerealiseerd door het gebruik van Word of Excel. Eerder gaat het om het gebruik van een digitale leer- en werkomgeving, ELO of samenwerkingsomgeving, digitale methodes, webkwesties etc. En uiteraard om een uitbreiding van de hoeveelheid apparatuur en de aanleg van Wi-Fi.  Maar dus niet door de inzet van Word of Excel.

 

Vereiste competenties van leerkrachten

Een school of schoolbestuur dat de potentiële meerwaarde van IT voor het onderwijsproces wil verzilveren moet dus niet zozeer investeren in het bevorderen van basale computervaardigheden of het gebruik van Word of Excel. Waar leerkrachten meer mee geholpen zijn is dat zij weten welke content er is, wat de functionele meerwaarde daarvan is, hoe zij de content in kunnen passen in het onderwijsproces en wat dit betekent voor hun eigen rol. We hebben het zodoende vooral over de raakvlakken tussen pedagogiek, content en technologie uit het zogenaamde T-pack model (zie figuur hierna).

tpack model

E.e.a. komt ook terug in het eerdergenoemde Kader voor IT-bekwaamheid van leraren (zie http://www.kennisnet.nl/themas/ict-bekwaamheid).

Natuurlijk moet ook gechecked worden of de leerkrachten beschikken over de basisvaardigheden zoals benoemd in het Kader voor IT-bekwaamheid voor leraren. Maar om de potentiële meerwaarde van IT in de klas daadwerkelijk te verzilveren moet hier niet te lang bij stil worden gestaan, en mag dit zeker niet het eindstation zijn.

3 thoughts on “In welke IT-vaardigheden van leerkrachten te investeren?

  1. Eric Redegeld zegt:

    Ben het niet helemaal eens
    98% van de leerkrachten thuis een PC en dan ook vanuit gaan de ze de basisvaardigheden hebben is de plank mis slaan.

    Heb zelf net een stuk geschreven erover getoetst op 10 jaar ervaring werken in de PO/VO en leerlingen.

    Wat is er een winst te behalen.
    Wat moet je tegenwoordig nog weten van een computer? Windows 8 schuiven met je vinger.
    Weet je dan ook gelijk wat er achter de motor gebeurt, waar je bestanden zijn.
    Heb ik nog niet eens over de bekende Virus/Spam/addware

    En als die zelfde leerkracht zijn lessen stopt vanwege een lege batterij van de digibord pen mag je die genoemde vaardigheid in de prullenbak gooien

    Eric

  2. Bert van de Bovenkamp zegt:

    @Eric: snap wat je bedoelt. Maar er kan heel veel meer in de klas met ICT, zonder dat een leerkracht weet wat er achter de motorkap gebeurt. Hoeven ze wat mij betreft maar tot op zekere hoogte te weten.
    Mijn blog was uiteraard een beetje gechargeerd. Natuurlijk moeten leerkrachten weten hoe een PC werkt en een Digibord. Maar als we ze blijven “pamperen” gaan ze het nooit zelf leren. Het is veel makkelijker om het even te vragen aan “een collega die er verstand van heeft”. En als we ze een training office-vaardigheden aanbieden, zal er op administratief gebied wellicht het e.e.a. veranderen, maar in de klas niets.
    Er zijn heel veel toepassingen met een supervriendelijke userinterface, waar leerkrachten morgen mee aan de slag kunnen. En als ze niet weten hoe het werkt, vragen ze het toch aan de leerlingen 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *