Falende IT-projecten in het onderwijs

Choosing between failure and successHoe groter het IT-project hoe groter de kans dat het mislukt. Althans, dat beeld doemt op tijdens het onderzoek van de ICT-commissie van de Tweede Kamer naar IT-projecten binnen de overheid. Hoogleraar beleidsinformatica Hans Mulder verwoorde het als volgt: “De Nederlandse overheid raakt elk jaar vier tot vijf miljard euro kwijt aan ict-projecten die mislukken. Vooral met de grote technologie-projecten gaat het mis. Van die projecten – vanaf een budget van 7,5 miljoen euro – slaagt maar 7 procent. Van alle projecten bij elkaar is 30 procent succesvol.” Dat zijn geen beste cijfers, maar helemaal onverwacht waren ze natuurlijk niet. Het is een publiek geheim (nou ja, iedereen weet het eigenlijk al jaren) dat, met name grote, IT-projecten bij de overheid consequent dreigen te falen. Hoe komt dat toch?

Het is natuurlijk aan de ICT-commissie van de Tweede Kamer om hier antwoord op te geven. Maar, los van specifiek de overheid, zijn er wel een aantal oorzaken aan te geven. Ten eerste de meest simpele: hoe groter, hoe ingewikkelder. En dat geldt voor elk type project, niet alleen IT. Een toename van functionaliteit leidt tot een exponentiele toename van complexiteit. Ten tweede het alsmaar doorvoeren van wijzigingen. We willen een transportmiddel, denken dat een auto aan de eisen voldoet maar duwen er gedurende het proces zoveel extra wijzigingen is dat het opeens een vliegtuig wordt. Beide oorzaken leidden bijna per definitie tot onbeheersbare projecten. Maar binnen het onderwijs hebben we toch niet van dit soort complexe IT-projecten? Nou, nog niet op de schaal zoals bij de overheid maar het gaat wel steeds meer die kant op.

Een goed voorbeeld van grote projecten binnen het onderwijs betreft de invoering van een Elektronische Leeromgeving (ELO). En dat gaat dus best wel vaak fout. De implementatie (van ontwerp tot uitrol) van veel ELO’s duurt bijna altijd langer dan gepland. Ook hier zien we de valkuil van steeds maar verder verschuivende functionaliteit. Maar schokkender is het gebruik van de ELO’s. Of eigenlijk het gebrek eraan. Onderwijsinstellingen met een ELO die door nog geen 10% van de gebruikers wordt gebruikt zijn geen uitzondering. En als het al schoolbreed wordt toegepast dan wordt in veel gevallen maar een zeer beperkt deel van de functionaliteit gebruikt. Er is dus een vliegtuig gebouwd terwijl een auto waarschijnlijk prima had voldaan. En dit is nog maar het begin.

Zeker binnen het onderwijs zal toepassing van IT de aankomende jaren sterk toenemen. Als we niet uitkijken kan dat zomaar leiden tot grote en onbeheersbare projecten. En dat is jammer want IT biedt fantastische kansen voor het onderwijs. Maar hoe houden we dan de grip op deze projecten? Het antwoord staat hierboven natuurlijk al beschreven. U dient de projecten zo klein mogelijk te houden en te zorgen voor een adequate projectleiding. Maar bovenal vraagt het om goed opdrachtgeverschap. Vooraf heldere doelen bepalen en daar ook aan vasthouden. Want mogelijk voldoet die fiets ook wel als transportmiddel. Goedkoper is het in ieder geval.

One thought on “Falende IT-projecten in het onderwijs

  1. Ludo zegt:

    Dag Marcel
    Herkenbaar verhaal! Er wordt veel geinvesteerd in nieuwe (IT) ontwikkelingen in het onderwijs. Dat is opzich prima, maar op het verzilveren (=gebruik) moet ook gestuurd worden. Dat gebeurd nog te weinig. Hoe stuur je dit? Door het meer integraal onderdeel te laten zijn van onderwijsprocessen. Voorbeeld: op mijn HBO instelling wordt gebruik gemaakt van inleverbibliotheken. Die is verplicht gesteld. Dus beroepsproducten mogen niet meer via de mail of papier ingeleverd worden.

    Grote projecten bij overheid mislukken vaak, herkenbaar, maar dat komt niet door de projectomvang. Het mislukken komt door (gebrek aan) sturing. De governance, mn de opdrachtgeverschap, is zwak ontwikkelt binnen overheidsland. Ik verwacht dat dit de uitkomst zal zijn uit vh onderzoek vd tweede kamer. In 2005 is dat ook al geconstateerd. Sindsdien zie ik mooie stapjes, maar het kan beter. Time will tell!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *