Hoe zorg je dat leerkrachten ICT daadwerkelijk toepassen in de klas?

schoolSteeds meer schoolbestuurders zien de noodzaak om het onderwijsproces verdergaand te digitaliseren. E.e.a. vraagt echter een verandering bij de leerkrachten. Waarmee een nieuwe uitdaging geboren is. Want leerkrachten zijn ook maar mensen en het merendeel blijft nu eenmaal het liefst in zijn/haar comfort-zone zitten. Hoe te zorgen dat de zaak toch in beweging komt?

 

Aanzet voor een veranderkundige aanpak

Binnen INOS, Stichting voor katholiek basisonderwijs in Breda, zijn we met dit vraagstuk aan de slag gegaan in het kader van het lopende programma Grenzeloos Leren. Dit programma heeft tot doel het onderwijs te verbeteren door ervoor te zorgen dat het gebruik van ICT in de klas net zo vanzelfsprekend is als bij de meeste mensen thuis. Met als achterliggende visie dat digitalisering van (onderdelen van) het onderwijs daadwerkelijk tot betere leerresultaten kan leiden, leerlingen kan helpen bij het verwerven van de vereiste 21st century skills en bovendien nodig is om aansluiting te houden (of weer te krijgen) bij de belevingswereld van leerlingen.

Tijdens een sessie met zowel mensen uit de INOS-organisatie alsook externen hebben we gekeken wat er voor nodig is om een leerkracht zover te krijgen dat hij/zij zijn/haar werkwijze daadwerkelijk aanpast. Al pratende kwamen we tot een model zoals weergegeven in onderstaande figuur 1.

Dia1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Figuur 1

Uit dit model komt naar voren dat een leerkracht zowel moet willen, kunnen, mogen alsook durven. Waarbij met name het durven een belangrijke toevoeging is ten opzichte van reeds bestaande modellen. De verschillende aandachtsgebieden zijn over elkaar heen getekend omdat het willen, kunnen, mogen en durven elkaar in meer of mindere mate beïnvloeden.

Hoe zorg je dat leerkrachten willen?

Hiervoor is het allereerst belangrijk dat leerkrachten geïnspireerd worden. Zij moeten weten wat de mogelijkheden zijn. Vervolgens moeten zij een visie vormen ten aanzien van wat de verschillende toepassingen kunnen bijdragen aan het onderwijs en moet er een bepaald excitement ontstaan (geloof dat het allemaal gerealiseerd kan worden).

Hoe zorg je dat leerkrachten kunnen?

Om ervoor te zorgen dat leerkrachten kunnen moeten zij gefaciliteeerd worden in termen van een adequate en stabiele IT-infrastructuur, uitgebreide opleidingsmogelijkheden en tijd om te experimenteren met nieuwe werkwijzen (kost altijd meer tijd dan op routine werken). Bij de opleidingsmogelijkheden gaat het niet alleen om ruimte voor trainingen om bepaalde vaardigheden te verwerven, maar gaat het ook om goede instructies bij de in gebruik name van specifieke toepassingen.

Hoe zorg je dat leerkrachten mogen?

E.e.a. is afhankelijk van de uitgangssituatie. Op het moment dat initiatieven bij leerkrachten zelf vandaan komen gaat het er vooral om ruimte te bieden en te faciliteren. Ruimte bieden kan er dan bijvoorbeeld uit bestaan dat je tijd en middelen ter beschikking stelt, maar wat in dat geval minstens zo belangrijk is is dat je als leidinggevende een leerkracht die bereid is te experimenteren niet uitsluitend afrekent op de uitkomsten van de laatste Cito-toetsen.

Op het moment dat je als bestuur een bepaalde kant op wilt kan er in sommige gevallen behalve mogen ook sprake zijn van moeten. In dat geval worden leerkrachten niet alleen op allerlei manieren gefaciliteerd om het kunnen te bevorderen, maar heeft het ook consequenties wanneer een leerkracht niet bereid is zich te ontwikkelen.

Hoe zorg je dat leerkrachten durven?

Om ervoor te zorgen dat leerkrachten durven zullen het mogen en het kunnen goed geregeld moeten zijn. Leerkrachten moeten goed gefaciliteerd worden (kunnen), moeten het gevoel hebben dat zij fouten mogen maken (mogen) en moeten daarnaast begeleid worden. Mensen durven eerder wanneer zij ondersteund worden door iemand die ervaring heeft en kan inspringen wanneer het mis gaat. Door goede begeleiding te bieden kan ook directe feedback worden gegeven, hetgeen mensen ook meer zekerheid biedt dat zij niet het risico lopen te ontsporen.

 

One thought on “Hoe zorg je dat leerkrachten ICT daadwerkelijk toepassen in de klas?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *