ICT in de klas: kwestie van loslaten!

loslaten2Op 28 mei j.l. stuurde staatssecretaris Dekker een brief aan de Tweede Kamer met als onderwerp “Digitale leermiddelen”. In deze brief geeft de staatssecretaris zijn visie op de rol die ICT kan spelen om het onderwijs te verbeteren. Ook geeft de staatssecretaris aan welke drempels om ICT daadwerkelijk in de klas te gebruiken hij via landelijke initiatieven wil wegnemen, bijvoorbeeld middels de zogenaamde Doorbraakprojecten. Wat mij betreft hulde voor de visie en de benoemde actiepunten. Maar om het gebruik van ICT in de klas daadwerkelijk naar een hoger niveau te tillen is er m.i. één verandering cruciaal en tegelijkertijd het meest ingrijpend: zowel OCW als de leerkrachten moeten leren loslaten! Een verandering waaraan nauwelijks of geen aandacht aan wordt besteed in de plannen.

 

Wie moet wat loslaten?

Wat het onderwijs nodig heeft is een innovatieve cultuur, een innovatieve mindset. Op alle niveaus. Mensen moeten vooruit willen, gebruik willen maken van de nieuwste inzichten en er moet ruimte zijn voor experimenten. Ten aanzien van dit laatste geeft de staatsecretaris aan dat hij ruimte wil maken door geld beschikbaar te stellen. Echter: OCW hanteert op diverse vlakken nog steeds het Angelsaksische model dat onder andere gekenmerkt wordt door “meten is weten”. Scholen worden (ik chargeer) nog steeds afgerekend op hoe de kinderen scoren op rekenen en taal, en niet op het aantal vernieuwingen dat is doorgevoerd. Waarmee ik niet wil zeggen dat vernieuwen een doel op zich is. Echter, de wereld verandert in moordend tempo. Vernieuwing is zodoende onontkoombaar voor kwalitatief goed onderwijs dat kinderen voorbereidt op de 21e eeuw.

Leerkrachten zijn bang om te vernieuwen omdat zij niet zeker weten wat de korte termijn effecten zijn voor de leerlingresultaten. Wat OCW dan ook anders moet doen is dat de onderwijsinspectie haar beoordelingssystematiek aanpast en leerkrachten het gevoel geeft dat een tijdelijke dip niet gelijk tot verscherpt toezicht leidt. Heb vertrouwen in de professionaliteit en de creativiteit van de leerkrachten!

Wat de leerkrachten zullen moeten doen om de talenten van kinderen maximaal te ontwikkelen door gepersonaliseerd leren serieus vorm te geven, is bestaande werkwijzen loslaten. De leerkrachten zullen gebruik moeten maken van video-instructies van collega’s die excelleren op een bepaald vakgebied en zullen meer verantwoordelijkheid aan de leerling moeten geven. Zij zullen de rol van alwetende moeten loslaten en zich meer moeten richten op de rol van coach.

 

Waar te beginnen?

Volgens mij moet de inspectie als eerste loslaten. Als leerkrachten het vertrouwen krijgen, is mijn indruk dat er genoeg zijn die inderdaad vooruit willen en het experiment aan willen gaan. Door meer te experimenteren, zo is mijn verwachting, zal worden aangetoond dat meer ICT in de klas inderdaad leidt tot betere resultaten. Volgens de regels van verandermanagement zal vervolgens de meerderheid van intelligente volgers ook snel in beweging komen. Waarmee de benodigde kritische massa om vernieuwingen daadwerkelijk vorm te geven al snel bereikt zal worden. Als mensen dan door herhaalde succeservaringen merken hoe leuk veranderen kan zijn, kan de benodigde innovatieve cultuur langzaam binnen een hele school groeien. Want dat is wel waar het echt moet gebeuren: in de scholen. Maar het begint m.i. dus in Den Haag.

Laat los! En om met de woorden van Louis van Gaal, die ik na de overwinning van vanavond tegen Mexico nog hoger heb zitten, te spreken: heb vertrouwen!

One thought on “ICT in de klas: kwestie van loslaten!

  1. Henk Plessius zegt:

    Het probleem in het onderwijs is dat het systeem, met uiteenlopende roosters en werktijden, samenwerking niet bevordert. En docenten zelf doen graag dingen alleen, zoals onlangs nog uit een enquete onder (overigens tevreden) docenten bleek. Wil je iets met ICT, dan ontkom je niet aan samenwerking. De individuele investering is doorgaans te groot om zelf profijt van te hebben. Het is helemaal niet verkeerd om eisen te stellen aan de resultaten die behaald worden. Maar het wordt steeds duidelijker dat die in een hokjescultuur niet behaald zullen worden. Daar kan de staatssecretaris weinig aan doen. Het onderwijsmanagement en de docenten zullen zelf moeten inzien dat ze niet kunnen doorhobbelen op de manier zoals ze dat al vele jaren doen. Met afnemende middelen en strengere eisen loopt de boel gegarandeerd vast. Het is geen kwestie van loslaten en vernieuwen op zich, maar -samen- een antwoord vinden op de vraag hoe je, net zoals bijna overla elders in de maatschappij, goedkoper en beter kunt werken. Daarvoor moet je oude patronen loslaten en, onder andere, ICT inzetten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *