Wordt het nog wat met het e-book?

  • stapel_boeken

Het elektronische boek blijft de gemoederen flink bezig houden. Niet dat het e-book nu al grootschalig wordt gebruikt. Het is vooral in het nieuws door rechtszaken en gehannes over de manier waarop we als consumenten makkelijk toegang kunnen krijgen tot dit nieuwe medium. Echt nieuw is het natuurlijk niet, maar de echte grote doorbraak is er nog niet. Hoe komt dat toch?

Het is een argument dat je wel vaker hoort: ‘e-books hebben slechts een marginaal aandeel in de totale boekverkopen dus het slaat niet aan en dus wordt het nooit wat’. Een fijne cirkelredenatie noemen we dat. Toch valt het met dat marginale wel mee. In Nederland is het aandeel met 5% inderdaad nog zeer beperkt maar in de Verenigde Staten stijgt het kwartaal op kwartaal. Inmiddels is reeds 25% van de verkochte boeken een e-book. En nog een cijferfeitje: de Engelse vertaling van de bestseller ‘zomerhuis met zwembad’ van Herman Koch werd in driekwart van de gevallen als e-book verkocht. Waarom in de VS wel en hier niet? Een van de verklaringen zal de rol van Amazon zijn. Dit bedrijf zag al jaren geleden de potentie van e-books maar werd steeds meer gefrustreerd door het gebrek aan standaarden en de haperende techniek. Dus heeft men zelf maar een e-reader ontwikkeld en door deze (naar alle waarschijnlijkheid) onder de kostprijs aan te bieden kocht het bedrijf snel een groot marktaandeel.

Het gebrek aan standaarden (en de haperende techniek) is langzamerhand wel opgelost. Ook in Nederland is hier heel erg lang mee geprutst. Maar zelfs nu er voldoende aanbod van gestandaardiseerde producten is blijft het maar moeizaam gaan. Uitgevers weten niet hoe ze de e-books moeten inpassen in hun verdienmodel en auteurs niet hoe ze hier überhaupt nog geld aan kunnen verdienen. Een e-book, zo is de redenatie, geef je namelijk een stuk makkelijker door aan iemand anders dan een analoog boek (van papier dus….). Maar deze houding heeft ertoe geleid dat consumenten inmiddels massaal illegaal aan het downloaden zijn. Dat is namelijk niet alleen goedkoper maar vooral veel makkelijker.

Het lijkt wel of men niets heeft geleerd van het echec van de platenindustrie in de jaren ‘90. Begin deze eeuw toonde Apple met iTunes aan dat de consument best wel bereid is te betalen voor digitale muziek. De streamingdienst Spotify is daar nu de overtreffende trap van. En hoewel artiesten klagen dat ze te weinig aan royalties ontvangen is het wel een verdienmodel wat er voor heeft gezorgd dat de toename van het illegaal downloaden tot staan is gebracht. Overigens komt dat niet alleen door Spotify maar ook door het enorme aanbod van gratis muziekdiensten als internetradio en YouTube.

In Nederland is recent Elly’s Choice gestart. De uitgevers achter dit e-book initiatief noemen het een ‘literaire spotify’. Maar dat blijkt bij nader inzien toch wat anders te liggen. Voor een vast bedrag per maand krijg je de keuze uit 10(!!) boeken per maand. Welke boeken dat precies zijn bepaalt de uitgever. Ik hoor u denken: ‘dat lijkt de vroeger boekenclub ECI wel’. Precies, en die bestaat ook niet meer. Het blijven krampachtige pogingen die uiteindelijk waarschijnlijk weinig succesvol zullen zijn. Zoals de muziekwereld Spotify heeft en de kranten- en bladenwereld grote stappen zet met het Nederlandse initiatief Blendle zal ook de boekenmarkt volledig het roer moeten omgooien. Ik ben benieuwd.

One thought on “Wordt het nog wat met het e-book?

  1. Ludo zegt:

    Marcel, het eBook gaat er wel komen, maar de uitgevers houden nog krampachtig vast aan de papieren boek. Dat is namelijk hun huidige – al honderden jaren – business model.

    Ik weet dat sommige VO scholen er klaar mee zijn en zelf aan de slag gaan. Hoe: door per school 1 a 2 docenten (deels) vrij te maken om zelf boeken te schrijven en in eigen beheer te gaan uitgeven als eBook. Dit gaat buiten de uitgever om.
    Als meerdere scholen dat gaan doen, dan zullen uitgevers wel om gaan (of failliet zijn…)

    Als school kan je dit proces wel versnellen door uitgevers te dwingen alleen nog maar eBook aan te bieden. Zo niet, dan wordt hun boek niet opgenomen in de boekenlijst,. Ik weet dat Fontys dit doet voor sommige vakken.

    Je haalt terecht aan dat de muziekindustrie ook lang achterhoede gevechten bleef voeren, dat zie je dus nu ook in uitgevers wereld. De tijd zal leren hoe lang ze het volhouden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *