IT-vaardigheden: van vier in balans naar vijf in balans?

ict-vaardigheden leerlingenAfgelopen week werd de “Vier in balans monitor 2015” gepubliceerd. Wat in diverse publicaties hierover vooral naar voren kwam is dat IT beter dan nu benut kan worden om gedifferentieerd leren vorm te geven. Iets wat mij echter ook opviel is dat we er nog lang niet zijn als het om IT-vaardigheden van leerlingen gaat. Daar waar in de monitor blijkt dat 79% van de docenten zich IT-vaardig vindt, wordt tegelijkertijd gerept over het feit dat 2/3 van de leerlingen qua IT-vaardigheden niet verder komt dan een absoluut basisniveau. Misschien een idee om vier in balans om te dopen in vijf balans en IT-vaardigheden van leerlingen toe te voegen? Ten slotte zijn leerlingen uiteindelijk wel de grootste groep eindgebruikers in een onderwijsinstelling.

 

Onderzoek

Vaak wordt verondersteld dat leerlingen veel handiger zijn met nieuwe media dan bijvoorbeeld hun docenten. Wat uit onderzoek blijkt is dat jongeren in ieder geval een groot gedeelte van de dag gebruik maakt van diverse media. Uit een internationaal vergelijkend onderzoek (ICILS), waarbij de digitale geletterdheid van jongeren is gemeten via een praktische toets (Meelissen, et al., 2014), komt tweederde of meer van de 14- en 15-jarige leerlingen echter niet verder dan het basisniveau. In Nederland haalt 8% van de leerlingen het laagste referentieniveau niet. Slechts 4% presteert op het meest geavanceerde niveau, dit zijn vooral vwo-leerlingen.

De verschillen in digitale geletterdheid tussen de leerlingen uit verschillende onderwijsniveaus, zo bleek uit hetzelfde onderzoek, zijn ook in ons land groot. Praktijkonderwijsleerlingen zitten met een gemiddelde score van 407 ruim onder het internationaal gemiddelde van 500, vwo-leerlingen zitten er ruim boven met een score van 595. Het Nederlands gemiddelde ligt op 535.

 

Consequenties

Mijn conclusie op basis van voorgaande is dat wanneer bijvoorbeeld een PO-school gedifferentieerd onderwijs vorm wil geven door meer IT in te zetten, ook aandacht moet worden besteed aan de IT-vaardigheden van leerlingen (en niet alleen aan die van medewerkers). IT-vaardigheid is zeker bij de leerlingen die minder dan gemiddeld scoren blijkbaar niet vanzelfsprekend. Iets wat ook geld voor mediawijsheid, waaronder ik versta het kunnen omgaan met bijvoorbeeld social media (wat kun je wel en niet maken) en het kunnen interpreteren van informatie op het internet (wat is wel en niet waar).

Het inzetten van bijvoorbeeld een ELO om differentiatie verder door te voeren zal waarschijnlijk op zich al een positief effect hebben op de IT-vaardigheden van een aantal leerlingen. Er zullen er echter zeker ook zijn die geholpen moeten worden om met een dergelijke omgeving om te gaan.

Vervolgens is het ook nog de vraag in hoeverre deze laatste categorie leerlingen in staat is meer verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen leerproces. Iets wat ook een voorwaarde is voor meer gedifferentieerd onderwijs. Is daar eigenlijk al onderzoek naar gedaan? Ik houd mij aanbevolen.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *