Technologische revolutie: kans of rampspoed?

Revolutie in ITBarack Obama besteedde in zijn recente ‘State of the Union’ opvallend veel aandacht aan de impact van technologie op de samenleving. Niet alleen aan kansen maar zeker ook de bedreigingen. “How do we make technology work for us, and not against us”. Nu zijn de Verenigde Staten altijd al een land geweest dat technologische ontwikkelingen in een vroeg stadium heeft omarmt. Maar dan nog is het verschil met Nederland heel groot. Minister Asscher sprak in 2015 nog enkele keren over de invloed van robotisering maar daarna is het toch weer akelig stil geworden. Men lijkt maar niet te snappen dat de huidige IT revolutie een grotere impact gaat hebben dan de industriële revolutie.

Het tempo waarin de wereld verandert onder druk van technologie is fascinerend maar tegelijkertijd ook beangstigend. Tenminste, als je maar enigszins begrijpt wat er eigenlijk gebeurt. En dat is nou net het probleem. De IT revolutie lijkt zich namelijk vooral sluipend en soms bijna onzichtbaar te voltrekken. Futurologen dachten in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw dat wij in onze huidige tijd een sterk technologische samenleving zouden zijn geworden. In die zin hebben ze gelijk gekregen. Maar in de verschijningsvorm zaten ze er hopeloos naast. Men dacht vooral in termen van vliegende auto’s en robots met twee armen en twee benen die als een soort hulp in de huishouding dienst deden. Waar de industriële revolutie vooral zichtbare veranderingen met zich mee bracht (machines, fabrieken, treinen en auto’s) verloopt de huidige verandering veel minder zichtbaar. Technologie verdwijnt vooral in alledaagse producten als een telefoon, auto of thermostaat.

Die op het oog zo onzichtbare verandering verklaart ook deels het succes. Apparaten die we al jaren gebruiken worden alleen wat slimmer. Dat maakt de acceptatie nou eenmaal makkelijk. Maar daarmee wordt tegelijkertijd complexe technologie ons leven binnen gebracht zonder dat we ons goed bewust zijn van de gevolgen. Want onder die ogenschijnlijk alleen wat ‘slimmere’ apparaten gaat een wereld van verandering schuil. Een gemiddelde smartphone verstuurd 250.000 datapakketjes per dag, ook als u het ding helemaal niet gebruikt. Informatie over welke apps u gebruikt, welke sites u bezoekt, waar u bent, etc. Een beetje middenklasse auto doet inmiddels hetzelfde. Maar ook de wijze waarop we communiceren verandert radicaal. Naast onze fysieke identiteit ontstaat er een steeds belangrijker wordende digitale identiteit. En we hebben geen flauw benul wat dit betekent.

De overheid, en in het verlengde daarvan het onderwijs, dienen nu echt stappen te zetten om deze verandering het hoofd te bieden. Enerzijds om de kansen te benutten door innovatie te faciliteren en kinderen op te leiden voor deze nieuwe technologie. En anderzijds door de bedreigingen beheersbaar te maken door regelgeving en diezelfde kinderen bewust te laten worden van de gevaren van digitalisering. De meeste kinderen zijn wellicht knoppenvaardig maar nog lang niet informatievaardig. Helaas zien we dat zoiets eenvoudigs als ‘mediawijsheid’ nog maar zeer beperkt onderdeel uitmaakt van het lespakket. Blijkbaar is de noodzaak nog niet urgent genoeg. En dat is meer dan een gemiste kans. Zet de IT revolutie dus op de kaart voordat deze met ons aan de haal gaat.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *