Hoe belangrijk is autonomie m.b.t. IT?

autonomieIk kom nu al vele jaren als consultant bij schoolbesturen over de vloer. Regelmatig wordt ik nog verrast door het feit dat scholen binnen hetzelfde bestuur op het gebied van IT slechts beperkt samenwerken. Dit omdat zij hechten aan hun autonomie. Maar hoe belangrijk is autonomie op het gebied van IT? Hoe belangrijk is het om je eigen merk laptops te kunnen kiezen of je eigen Office 365 omgeving in te kunnen richten? Keerzijde van de medaille is namelijk dat het wiel op vele plaatsen steeds opnieuw wordt uitgevonden.

 

Synergie versus autonomie

Het is een dilemma binnen veel fusie-organisaties binnen het onderwijs. Scholen fuseren omdat zij voorzien dat zij alleen het hoofd niet boven water kunnen houden. Vanuit het streven naar het vergroten van de bestuurskracht en efficiëncyvoordelen stappen zij in een fusie-organisatie onder de toezegging dat zij hun autonomie zo veel mogelijk behouden en dat bevoegdheden decentraal worden belegd tenzij…. Vervolgens wordt een centraal bestuur in het leven geroepen en een Raad van Toezicht. Twee instanties die vooral bovenschools denken en al snel op zoek gaan naar maximale synergie. Hetgeen zomaar haaks kan staan op de autonomie van de scholen. Althans, dat lijkt zo. Want synergie kan wel degelijk worden gerealiseerd zonder al te veel afbreuk te doen aan autonomie.

 

Samenwerking en kennisdeling

De sleutel licht hem volgens mij daarin dat je geen discussie met elkaar gaat voeren over centraal versus decentraal, maar dat je praat in termen van samenwerken en kennisdelen. Zeker op het gebied van IT. Ik kan me er alles bij voorstellen dat scholen op educatief vlak hun eigen keuzes willen en op die manier invulling willen geven aan hun professie. Dit zonder consessies te moeten doen.

Maar waarom zou je op het vlak van IT niet de samenwerking zoeken door bijvoorbeeld samen een mantelovereenkomst voor de aanschaf van werkplekapparatuur af te sluiten en ervaringen uit te wisselen met betrekking tot het gebruik van bepaalde toepassingen? In het geval van het voorbeeld van gezamenlijke inkoop van apparatuur kunnen scholen immers vervolgens zelf die apparatuur aanschaffen die hun voorkeur heeft. Met als voordeel dat je maar 1x een inkoopproces hoeft te doorlopen en bovendien voldoet aan de wettelijke voorschriften. In het geval van het uitwisselen van ervaringen met betrekking tot het gebruik van een specifieke toepassing kun je elkaar als scholen behoeden voor eerder gemaakte fouten. Wie kan daar nu tegen zijn?

En waarom zou je als scholen niet een gezamenlijk datacenter inrichten of gezamenlijk servercapaciteit inkopen bij een extern datacenter? Wat is de meerwaarde van een eigen datacenter? Dat kost toch alleen maar energie die je beter aan andere dingen kunt besteden? Het leidt m.i. in geen enkel opzicht tot onderscheidend vermogen richting ouders en leerlingen en samenwerking op het gebied van IT doet niets af aan de autonomie op educatief vlak.

 

IT is te complex geworden om alles autonoom te regelen

Vanuit historisch perspectief snap ik dat scholen behoefte hebben aan autonomie. Vanuit bedrijfseconomisch en rationeel perspectief snap ik er echter niets van dat er individuele scholen zijn die – terwijl zij onderdeel uitmaken van een grote organisatie met daarbinnen een schat aan informatie en kennis waarover zij gratis kunnen beschikken – er toch de voorkeur aan geven om geldt uit te geven aan bijvoorbeeld een eigen datacenter. Of die geen autonomie op het gebied van IT willen afstaan binnen hun eigen organisatie maar zich vervolgens wel volledig overleveren aan een externe dienstverlener met een commercieel oogmerk. Want laten we wel wezen, voor de doorsnee school is IT veel te complex geworden om het allemaal zelf te regelen.

Beperkt je zodoende qua streven naar autonomie vooral tot het onderwijskundige gedeelte en zoek op facilitair gebied in het algemeen en IT in het bijzonder vooral de samenwerking en deel waar mogelijk ervaringen met elkaar.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *